Close

Uitklapdemocratie

Uitklapdemocratie is gebaseerd op Flatpack Democracy van Peter MacFayden.

De ambitie van uitklapdemocratie is het vervangen van partijpolitiek op lokaal niveau door een cultuur van deliberatieve en participatieve democratie.

Het gaat in de eerste plaats over het opkomen met een onafhankelijke lijst, zonder enige partijpolitieke kleur. Die onafhankelijkheid gaat wel gepaard met een diep ingebakken cultuur van participatief en conflictvrij politiek overleg – zowel bij de samenstelling van de lijst als later in de gemeenteraad zelf. De focus ligt op het opbouwen van een nieuwe politieke cultuur via een totaal andere methodologie. Uitklapdemocratie wordt strak binnen het wettelijk kieskader gehouden – zodat het wel degelijk uitgevoerd kan worden – maar houdt tegelijk hardnekkig rekening met de psychologische behoeften van kiezers en de gewoonten van de klassieke media. Minder tegen pannen slaan, meer handen uit de mouwen.

Het is een strategie, geen politieke ideologie. Er is geen gemeenschappelijk politiek programma, omdat politieke uitdagingen voortdurend veranderen en dat een vaststaande tekst bij voorbaat voorbijgestreefd is. De norm is ‘voortschrijdend inzicht’.

Uitklapdemocratie vertrekt vanuit een zoektocht naar gedeelde bekommernissen en begint en eindigt met participatieve processen. Er zijn duidelijke afspraken over de “manier van werken” en “principes”. De manier van werken legt de interne werking vast, de principes bepalen hoe verkozenen te werk zullen gaan en wat men wil bereiken.

Principes naar Lord Nolan : onbaatzuchtigheid, integriteit, objectiviteit, verantwoordelijkheid, openheid, eerlijkheid en leiderschap. Aanvulling door IfF : kiezen op basis van weloverwogen bewijsmateriaal en non-discriminerend, ethisch en pluralistisch.

Uitklapdemocractie maakt bij lijstvorming een duidelijk onderscheid tussen procesbegeleiders/organisatie en kandidaten. Dat proces begint bij het uitschrijven van openbare kandidaturen, voor iedereen die wettelijk verkiesbaar is. Vervolgens zet een gekwalificeerd intern team zich aan de opdracht om uit al die kandidaten een mooie, representatieve lijst te distilleren. Daarbij streeft men onder meer naar diversiteit in leeftijd, geslacht en achtergrond. Ook spant men zich in om verschillende politieke psychologische profielen te betrekken : zowel progressief als conservatief, zowel collectivistisch als individualistisch.  De kandidaten publiceren vervolgens een voorstelling van zichzelf. In de profielen staan vaak concrete politieke focuspunten.

Belangrijk is dat de mensen die de kieslijst samenstellen, zelf niet verkiesbaar zijn en geen rechtstreeks belang hebben bij bepaalde kandidaten. Er is nood aan 2 soorten leiders: procesbegeleiders, die waken over de participatieve methodologie en representativiteit. Daarnaast zijn er ook mensen nodig met een grote herkenbaarheid, die luisterbereid zijn en een enorm instinct hebben voor moreel compromis.

Conflictvrije politiek : politiek is een georganiseerd meningsverschil waarmee we collectief antwoord bieden op samenlevingsproblemen die we onderling moeilijk opgelost krijgen. De huidige politiek is in een zero-sum game verzeild, waarbij er voor elke overwinnaar ook een verliezer moet bestaan. Elke politieke vooruitgang van de ene partij wordt gekaderd als het verlies van de andere, zelfs al is dat soms de eigen coalitiepartner. Dat versterkt de anonimositeit tussen politieke groeperingen vaak tot voorbij het sociaal wenselijke. Uitklapdemocratie biedt hiervoor een alternatief door vanaf het eerste moment in te  zetten op participatie als methodologie en cultuur en op deze wijze een platform te creëren voor reële maar menselijke discussies. Raadsleden hebben daarbij een enorme incentive (en vooraf gescreende persoonlijkheid) om compromisgericht en naar inspraak te denken, met in de achtergrond steeds de mogelijkheid om ‘naar eer en geweten’ te stemmen over bijvoorbeeld een voorstel dat de minderheid beschermt tegen het numerieke overwicht van de meerderheid. Om tot de beste en meest objectieve procedures te komen wordt ook telkens externe experts betrokken.